sobota, 20 wrzesień 2025 00:49

Jaki jest faktyczny wpływ technologii i mediów społecznościowych na młodzież?

Wpływ technologii na dziecko Wpływ technologii na dziecko fot: unlash

Jonathan Haidt, autor bestsellerowej książki „The Anxious Generation”, od roku prowadzi intensywną kampanię informacyjną na temat wpływu urządzeń cyfrowych na zdrowie psychiczne dzieci i nastolatków. Jego publikacja, przetłumaczona na 44 języki i sprzedana w nakładzie 1,7 mln egzemplarzy, wywołała dyskusję na całym świecie. Według Haidta to właśnie powszechne korzystanie ze smartfonów i mediów społecznościowych od 2010 roku przyczyniło się do gwałtownego wzrostu problemów psychicznych wśród młodzieży.

Spis treści:

Jakie rozwiązania proponuje Jonathan Haidt?

Amerykański psycholog sformułował cztery podstawowe zasady, które - jego zdaniem - mogą ograniczyć negatywne skutki nowych technologii.

  1. Brak smartfonów przed ukończeniem 14 lat.
  2. Brak dostępu do mediów społecznościowych przed 16. rokiem życia.
  3. Wprowadzenie szkół wolnych od telefonów.
  4. Zwiększenie liczby okazji do samodzielnej zabawy i rozwijania niezależności przez dzieci.

Haidt podkreśla, że obecnie dzieci są nadmiernie chronione w świecie rzeczywistym, a niedostatecznie w świecie online. Zwraca uwagę, że wcześniejsze pokolenia dorastały przy wyższych wskaźnikach przestępczości, jednak miały więcej swobody, co sprzyjało rozwojowi umiejętności społecznych.

Wpływ „The Anxious Generation” na politykę w Australii i Wielkiej Brytanii

Książka Haidta znalazła odbicie w decyzjach polityków w co najmniej dwóch krajach. W Australii jeszcze w tym roku wejdzie w życie zakaz korzystania z mediów społecznościowych przez osoby poniżej 16. roku życia. W Wielkiej Brytanii autor uczestniczył w spotkaniu w parlamencie, zorganizowanym przez baronessę Beeban Kidron, która już wcześniej przyczyniła się do wprowadzenia regulacji dotyczących ochrony prywatności dzieci w internecie.

W rozmowach z politykami Haidt akcentuje pilną potrzebę wdrożenia nowych norm. Jego celem jest zmiana podejścia do korzystania z technologii wśród najmłodszych jeszcze w 2025 roku, zanim sztuczna inteligencja dodatkowo wzmocni skalę problemu.

Czy badania potwierdzają tezy Jonathana Haidta?

W marcu 2024 roku psycholog Candice Odgers opublikowała w „Nature” recenzję książki Haidta, w której wskazała, że dotychczasowe badania wykazują raczej słabe lub mieszane związki między korzystaniem z mediów społecznościowych a problemami psychicznymi. Podkreśliła, że większość wyników ma charakter korelacyjny, co nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że smartfony są główną przyczyną kryzysu zdrowia psychicznego młodzieży.

"Nasze wysiłki przyniosły mieszane efekty - większość danych jest korelacyjna." - Candice Odgers


Haidt odpiera te zarzuty, wskazując na liczne publikacje naukowe. Wspomina m.in. metaanalizę 26 badań, według której ryzyko depresji wzrasta o 13% z każdą dodatkową godziną spędzoną w mediach społecznościowych. Dodatkowo powołuje się na wewnętrzne raporty firm technologicznych, które przyznają, że młodsi użytkownicy są szczególnie podatni na uzależniające mechanizmy aplikacji.

"Aplikacja jest popularna wśród młodszych użytkowników, którzy są szczególnie wrażliwi na nagrody społeczne i mają minimalną zdolność do samoregulacji." - raport wewnętrzny TikTok

Jak Jonathan Haidt radzi sobie jako rodzic?

Psycholog stosuje własne zasady także w życiu prywatnym. Jego córka w wieku 15 lat nie korzysta z popularnych platform społecznościowych, choć - jak sam przyznaje - bywa przez to jedyną osobą w szkole bez konta na Snapchacie. Zamiast tego angażuje się w zajęcia sportowe i rozwija pasje artystyczne.

Haidt uważa, że kluczowe jest ograniczanie czasu spędzanego przy ekranach poprzez zakaz korzystania z telefonów w sypialni oraz wspieranie inicjatyw tworzących szkoły wolne od smartfonów.

Dlaczego Jonathan Haidt ostrzega przed przyszłością?

Autor „The Anxious Generation” zwraca uwagę, że wpływ technologii na świadomość młodzieży odbywa się w skali przemysłowej. Obawia się, że w ciągu najbliższych dwóch lat sztuczna inteligencja jeszcze bardziej skomplikuje sytuację i utrudni kontrolę nad procesami edukacyjnymi.

W jego ocenie najważniejsze jest obecnie przygotowanie młodych pokoleń do życia w świecie pełnym niepewności. Uważa, że dzieci muszą być silne, samodzielne i zdolne do koncentracji, by sprostać wyzwaniom, jakie niesie nadchodząca epoka technologiczna.

Przypisy:

Baronessa Beeban Kidron - Brytyjska polityk i działaczka na rzecz ochrony dzieci w internecie. Zasiada w Izbie Lordów i od lat angażuje się w inicjatywy legislacyjne związane z cyfrową prywatnością. Jej działania doprowadziły m.in. do wprowadzenia regulacji chroniących dane najmłodszych użytkowników w ustawie o ochronie danych z 2018 roku.

Nature - Międzynarodowe czasopismo naukowe publikowane od 1869 roku w Londynie. Uznawane za jedno z najbardziej prestiżowych czasopism akademickich na świecie, obejmuje szeroki zakres dyscyplin, od biologii i medycyny po nauki społeczne. Artykuły w nim publikowane często wpływają na kształtowanie kierunków badań naukowych.

Raport wewnętrzny TikTok to dokument przygotowany przez pracowników firmy w celu oceny wpływu aplikacji na użytkowników. W przeciwieństwie do publicznych oświadczeń, takie raporty często zawierają szczegółowe analizy ryzyka i podatności. Ujawnione fragmenty pokazały, że firma miała świadomość podatności młodych użytkowników na mechanizmy uzależniające.

Snapchat - Aplikacja mobilna stworzona w 2011 roku w Stanach Zjednoczonych, umożliwiająca wysyłanie zdjęć i filmów znikających po krótkim czasie. Szczególnie popularna wśród młodzieży, stała się jednym z głównych kanałów komunikacji nastolatków. Krytycy zwracają uwagę na jej uzależniający charakter oraz ryzyko związane z prywatnością.

 

Źródło: The Guardian, YouTube