Spis treści:
- Badanie prowadzone przez Harvard i obserwacje od 1984 roku
- Wyniki dotyczące kawy z kofeiną i zdrowego starzenia
- Dlaczego kawa, a nie herbata czy napoje gazowane?
- Optymalna ilość i potencjalne mechanizmy działania
- Najważniejsze ustalenia badania
- Bezpieczeństwo spożycia kofeiny według wytycznych
Badanie prowadzone przez Harvard i obserwacje od 1984 roku
Od 1984 roku naukowcy gromadzili dane dotyczące diety i zdrowia 47 513 kobiet biorących udział w tzw. Nurses' Health Study.
Co cztery lata badane wypełniały kwestionariusze żywieniowe, w których oceniano m.in. spożycie kawy, herbaty, napojów typu cola oraz kawy bezkofeinowej.
Analiza koncentrowała się na zawartości kofeiny w diecie i jej potencjalnym wpływie na zdrowe starzenie.
Za zdrowe starzenie uznano osiągnięcie wieku co najmniej 70 lat bez 11 poważnych chorób przewlekłych, zachowanie dobrej kondycji psychicznej i fizycznej oraz brak zaburzeń poznawczych i problemów z pamięcią.
Wyniki dotyczące kawy z kofeiną i zdrowego starzenia
Do 2016 roku kryteria zdrowego starzenia spełniło 3706 kobiet.
Średnie dzienne spożycie kofeiny w tej grupie wynosiło 315 mg, co odpowiada około trzem małym filiżankom kawy.
Analiza wykazała, że każda dodatkowa filiżanka kawy dziennie zwiększała szanse na zdrowe starzenie o 2-5%. Efekt ten utrzymywał się do około pięciu filiżanek dziennie, co odpowiada obecnie mniej więcej 2,5 standardowym kubkom.
Badacze podkreślili, że podobnych zależności nie stwierdzono w przypadku herbaty ani kawy bezkofeinowej. Wskazuje to, że kofeina w naturalnej postaci kawy odgrywa szczególną rolę.

Źródło: Independent, Nurses' Health Study
Dlaczego kawa, a nie herbata czy napoje gazowane?
W badaniu zauważono, że regularne picie napojów gazowanych zawierających kofeinę wiązało się ze spadkiem szans na zdrowe starzenie aż o 20-26%.
Naukowcy sugerują, że różnica może wynikać z dodatkowych składników obecnych w napojach typu cola, takich jak cukry czy konserwanty.
"Nasze wyniki sugerują, że kawa z kofeiną - w przeciwieństwie do herbaty czy kawy bezkofeinowej - może wspierać procesy starzenia, które pozwalają zachować sprawność umysłową i fizyczną." - dr. Sara Mahdavi
Optymalna ilość i potencjalne mechanizmy działania
Badacze wskazali, że umiarkowane spożycie - około dwóch filiżanek dziennie - może być korzystne dla większości osób.
Dla niektórych kobiet dodatkowe porcje mogą zwiększać korzyści, jednak nadmierne dawki kofeiny nie są zalecane.
Zespół planuje dalsze badania, które pozwolą zidentyfikować związki bioaktywne w kawie i ich interakcje z markerami genetycznymi oraz metabolicznymi. Podkreślono, że kawa zawiera szereg związków mogących wspólnie wpływać na procesy starzenia, a kofeina to tylko jeden z elementów.
"Te wyniki, choć wstępne, sugerują, że małe i konsekwentne nawyki mogą kształtować zdrowie w długim okresie." - dr. Sara Mahdavi
Najważniejsze ustalenia badania
- 47 513 uczestniczek monitorowanych przez 32 lata.
- 3706 kobiet spełniło kryteria zdrowego starzenia.
- Średnie spożycie kofeiny w tej grupie: 315 mg dziennie.
- Każda dodatkowa filiżanka kawy zwiększała szanse zdrowego starzenia o 2-5%.
- Picie napojów gazowanych z kofeiną obniżało te szanse o 20-26%.
Bezpieczeństwo spożycia kofeiny według wytycznych
Narodowa Służba Zdrowia zaleca, by większość dorosłych nie przekraczała 400 mg kofeiny dziennie, co odpowiada około czterem filiżankom kawy.
Wyniki badania wpisują się w te wytyczne, sugerując, że umiarkowane ilości mogą sprzyjać zachowaniu dobrej kondycji zdrowotnej u kobiet.
Przypisy:
Nurses' Health Study - Jeden z największych i najdłużej trwających projektów badawczych dotyczących zdrowia kobiet, rozpoczęty w 1976 roku w Stanach Zjednoczonych. Początkowo objął ponad 120 tysięcy pielęgniarek, które regularnie przekazywały informacje dotyczące stylu życia, diety i stanu zdrowia. Dane z tego badania są do dziś wykorzystywane w licznych analizach dotyczących chorób przewlekłych, odżywiania czy wpływu aktywności fizycznej.
Narodowa Służba Zdrowia - Publiczny system opieki zdrowotnej w Wielkiej Brytanii, finansowany z podatków. Powstał w 1948 roku i obecnie jest jednym z największych tego typu systemów na świecie. Obejmuje bezpłatną opiekę medyczną dla mieszkańców kraju, a także opracowuje wytyczne zdrowotne i rekomendacje dotyczące profilaktyki chorób, w tym m.in. dotyczące bezpiecznego spożycia kofeiny.
Źródło: Sky News, The Independent